تاثیر وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان چیست؟ این تکنولوژی‌ها گاهی به کمک ما می‌آیند و کارها و زندگی را، برایمان راحت‌تر می‌کنند و گاهی هم برایمان دردسرساز هستند. افرادی که انواع اختلالات را هم تجربه می‌کنند، ممکن است به نحوی دیگر از وسایل دیجیتال بهره ببرند، یا از آن آسیب ببینند. در ادامه به بررسی تاثیر وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان اوتیسم خواهیم پرداخت.

اهمیت بررسی تاثیر وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان

وسایل دیجیتال، از خانه هوشمند تا گوشی هوشمند و خیلی ابزارهای دیگری که امروز شکل دیجیتال به خود گرفتند، با سرعت بخشیدن به فعالیت‌ها و برعهده گرفتن بسیاری از وظایفی، که ما پیش‌تر باید برای انجامشان زمان زیادی اختصاص می‌دادیم، زندگی را برای ما ساده‌تر کردند. این در حالی است که ذهن دیجیتال هم عاری از خطا نیست.

از یک طرف ما با انواع خطاها و به قول معروف «باگ‌های» ابزارهای هوشمند مواجه می‌شویم و از طرف دیگر وسایل دیجیتال می‎‌توانند ما را به نحوی به خودشان وابسته کنند، که زندگی بدون آنها برای ما غیرممکن شود. این مسئله برای کودکان ما هم صادق است و نباید از تاثیر وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان غافل شد.

وسایل آموزشی دیجیتال و تاثیر آن بر کودکان

یکی از مزایای تکنولوژی در عصر جدید، وسایل آموزشی دیجیتال است که کار والدین، معلمین و حتی دانش‌آموزان را هم راحت‌تر کرد. امروزه در کلاس‌های درس، کامپیوترها به جستجوی مفاهیم به دانش‌آموزان کمک می‌کنند. دیگر خبری از تخته‌های گچی، که برای سلامتی معلم و دانش‌آموز ضرر داشت نیست و آموزش با پاورپوینت انجام می‌شود. تاثیر وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان، می‌تواند در بهبود شرایط آموزش آنها نمایان شود.

البته که با پیشرفت تکنولوژی و فناوری‌هایی مانند چت‌ جی‌بی‌تی، با توجه به اینکه پاسخ همه سوالات علمی در این ابزار هوشمند وجود دارد، امکان تقلب و گرفتن فرصت فکر کردن از کودکان هم فراهم شده و خود می‌تواند ذهن آدم‌ها را تنبل کند. به طوری که در مدارس استفاده از این ابزار منع شده و تقلب محسوب می‌شود.

وسایل دیجیتال و انواع آن‌ها: از تبلت تا بازی‌های ویدیویی

امروز صنعت بازی‌های ویدئویی در اوج خود قرار دارد و تکنولوژی‌های روز از عینک‌های وی‌آر، تا بازی‌هایی با گرافیک فوق‌العاده نه فقط کودکان، بلکه بزرگترها را هم به خود محصور می‌کند. تاثیر این وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان، قطعاً درگیری بیشتر آنها با بازی‌های ویدئویی و مشغول شدنشان با وسایلی از این دست است، که باعث می‌شود کمتر در جمع‌ها و بین انسان‌های واقعی وقت بگذارند.

تأثیرات مثبت استفاده از وسایل دیجیتال بر کودکان اوتیسم

تاثیر وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان، می‌تواند در تسهیل برقراری ارتباط در این کودکان مشاهده شود. کودکانی که کلام ندارند، با انواع تبلت‌ها و ابزارهای هوشمند خواهند توانست، با دیگران ارتباط برقرار کنند. کودکانی که قادر به خواندن حالات صورت نیستند، با عینک‌های مخصوص گوگل، می‌توانند حالات چهره را تشخیص دهند و واکنشی درست به افراد نشان دهند.

تأثیرات منفی استفاده از وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان اوتیسم

تاثیر وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان اوتیسم، می‌تواند منفی هم باشد. حضور مداوم کودک در شبکه‌های مجازی، یا مشغول شدن او به بازی‌های ویدئویی، از یک طرف باعث می‌شود، مهارت‌هایی همچون تصمیم‌گیری استراتژیک، حل مسئله و تعاملات مجازی در این کودکان تقویت شود. اما از طرف دیگر، استفاده بیش از اندازه از این تکنولوژی‌ها از بعد جسمی، سکون و عدم حرکت کودک را به همراه دارد، که خود می‌تواند منجر به چاقی هم بشود. کودکان اوتیسم با توجه به داروهایی که مصرف می‌کنند، بیش از سایر کودک مستعد چاقی هستند و برای همین تحرک روزانه برای آنها ضروری است.

از طرف دیگر با توجه به محدودیت‌های برقراری ارتباط در کودکان اوتیسم، در صورتی که آنها یاد نگیرند به شیوه سازنده با آدم‌ها تماس چشمی، ارتباط رودر رو و واقعی برقرار کنند، در آینده با مشکلات و چالش‌های بیشتری، دست‌وپنجه نرم خواهند کرد.

نقش والدین در استفاده از وسایل دیجیتال

مهم‌ترین نقش والدین، کنترل و مدیریت استفاده از ابزارهای دیجیتال در کودکان است. با توجه به تاثیر وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان، بهتر است والدین استفاده از آن را مدیریت کنند. کودکان نباید صبح به محض بیدار شدن، یا شب قبل از خواب در معرض صفحه نمایش باشند، چون این کار باعث ایجاد مشکلات دیداری و ذهنی در آنها خواهد شد.

راهکارهای متعادل‌سازی زمان استفاده از وسایل دیجیتال

والدین در متعادل‌سازی زمان استفاده از وسایل دیجیتال نقش الگو دارند. در صورتی که خود آنها مدام وقت خود را صرف این وسایل نکنند، تعاملات بیشتری با کودک، اعضای خانواده و دیگران برقرار کنند و زمان استفاده از این ابزارها را مدیریت کنند، فرهنگ استفاده از ابزارهای دیجیتال در خانواده ایجاد می‌شود. وجود یک برنامه زمانی دیداری، برای کودکان اوتیسم راه درستی است، تا از تاثیر وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان کاسته شود. مثلاً در صورتی که در برنامه روزانه کودک، زمان استفاده از وسایل دیجیتال نمایان باشد، کودک می‌داند چه وقت باید از آن استفاده کند.

تأثیرات اجتماعی و ارتباطی استفاده از تکنولوژی

تاثیر وسایل دیجیتال بر رفتار کودکان، از بعد اجتماعی و ارتباطی دوسویه است. کودکان از یک طرف یاد می‌گیرند، که با بچه‌هایی از سراسر دنیا و با انواع ویژگی‌ها ارتباط برقرار کنند. پشت صفحه نمایش دیگر ظاهر کودک، این که اوتیسم دارد یا ندارد و نژاد او مهم نیست. در واقع دنیای دیجیتال، فضای گفتگو و تسامح را برای همه فراهم می‌کند، که بستری پذیرا برای کودکان اوتیسم هم محسوب می‌شود. اما از طرف دیگر، نباید از قلدری‌های مجازی و آزارها و سوء استفاده‌های آنلاین هم غافل شد و در این راستا، آموزش مواجهه با قلدری مجازی به کودکان و تشخیص انواع سوء استفاده‌ها، از این طریق به کودک ضروری است.